హాట్ ఎయిర్ బెలూన్లు అంత పైకి ఎలా ఎగురుతాయి?

పిల్లలు బెలూన్‌ను చూసి చాల సరదా పడుతుంటారు. అదే గ్యాస్ బెలూన్‌లను మరింతగా ఇష్టపడతారు. ఇక హట్ ఎయిర్ బెలూన్లను చూస్తే ఆ సంబరానికి హద్దులుండవు. దానికి కారణం అవి గాలిలో పైకి ఎగురుతూ ఉండడమే. ఇవి అంత పైకి ఎలా ఎగురుతాయో చూద్దాం.


హాట్ ఎయిర్ బెలూన్లలోని వాయువుని వేడి చేసిన కొద్దీ దానిలోని పరమాణువులు వేడెక్కుతాయి. పరమాణువుల మధ్య పదార్థం ఏదీ లేదు కాబట్టి గాలి తేలిక అయి వ్యాకోచిస్తుంది. ఇది బయట గాలి కన్నా తేలికగా ఉండటంతో బెలూన్ పైకి లేస్తుంది. లోపలి గాలి చల్లబడే వరకు అది పైకి వెళ్తుంది. లోపలి గాలి చల్లబడగానే అది బయట గాలితో సమానమై బెలూన్ పక్కకు కొట్టుకుపోతుంది. అందుకే హాట్ ఎయిర్ బెలూన్‌లో వేడి తగ్గకుండా మంట మండిస్తూ ఉంటారు. ఆ వేడి ఉన్నంతసేపూ బెలూన్ గాలిలో ప్రయాణిస్తూనే ఉంటుంది.

Read more...

CCh అంటే ఏమిటి?

CCh అంటే ఎలక్ట్రో ఎన్‌సెఫలోగ్రఫీ. మెదడులోని న్యూరాన్స్ అనే నరాల కణాలు ప్రసరించే విద్యుత్ స్థాయులను కొలిచి, విద్యుత్ చర్యలను రికార్డు చేయడాన్ని ఎలక్ట్రో ఎన్ సెఫలోగ్రఫీ (CCh) అంటారు. హాన్స్‌బర్గర్ అనే జర్మనీ శాస్తవ్రేత్త 1924 లో మొదటిసారిగా మనుషుల్లో ఎలక్ట్రో ఎన్‌సెఫలోగ్రామ్స్ (బ్రెయిన్ వేవ్స్)ని రికార్డ్ చేశాడు. అందుకోసం ఆయన ఎలక్ట్రో ఎన్‌సెఫలోగ్రామ్ అనే యంత్రాన్ని రూపొందించాడు. మెదడు చచ్చుబడినా, గాయం తగిలి దెబ్బతిన్నా మెదడు ఏ స్థాయిలో పనిచేస్త్తుందో తెలుసుకోవటానికి CCh యంత్రాన్ని వాడతారు.

వైద్య నిపుణులు ఈ యంత్రంలోని ఎలక్ట్రోడ్‌లను రోగి తలకు తగిలిస్తారు. అప్పుడది ముందుకీ, వెనక్కీ కదులుతూ యంత్రంలోని కాగితం మీద వరుసలు, గ్రాఫ్ ఆకారాలు గీస్తుంది.

ఇవి పరిశీలిస్తే మెదడులోని కార్యక్రమాల పనితీరు స్పష్టమవుతుంది. CCh ని కోమా స్థితిని, బ్రెయిన్ డెత్ స్థితిని అంచనా వేయడానికి ఉపయోగిస్తారు. ఇంకా మెదడులో అపసవ్య రక్త ప్రసరణని, మెదడు పనితీరులోని తీవ్ర వ్యత్యాసాలను, మూర్ఛ రోగాన్ని పరిశీలించి పర్యవేక్షించడానికి కూడా CCh ని వాడుతుంటారు. అయితే ఎంఆర్‌ఐ, సీటీ స్కానింగ్‌లు వచ్చిన తరవాత దీని వాడకం తగ్గింది.

Read more...

రాజుగారి తలపై ఈక!

అనగనగా ఒక రాజ్యంలో సుందరుడు అనే విదూషకుడు ఉండేవాడు. అతను ఎప్పుడూ నవ్వుతూ, అందరినీ నవ్విస్తూ కలుపుగోలుగా ఉండే వాడు.‘‘నువ్వు రాజు ఆస్థానంలో ఉండవలసినవాడివి’’ అంటూ అతని బంధువులూ, స్నేహితులూ మెచ్చుకునేవారు. అందరూ ప్రోత్సహించటంతో ఒకరోజు సుందరుడు రాజుని కలవాలని బయలుదేరాడు. ఆయన వచ్చే సమయానికంటే ముందుగానే సుందరుడు అక్కడికి చేరుకున్నాడు.

రాజు అంతఃపురం నుంచి బయలుదేరి ఆస్థానానికి వస్తుండగా ఆయన తల మీద ఒక పక్షి ఈక పడింది. చాలామంది దానిని గమనించారు. కాని ఆ విషయం చెప్తే రాజుకి కోపం వస్తుందని భయపడి ఊరుకున్నారు. కొంతమంది నవ్వు ఆపుకున్నారు. మరి కొంతమంది రాజు చూడకుండా వెనుకకు తిరిగి నవ్వుకున్నారు.

రాజు అలాగే ఆస్థానంలోకి ప్రవేశించాడు. తలపైన ఈకతో వచ్చిన రాజును చూడగానే సుందరుడు పక్కున నవ్వాడు. అది గమనించిన రాజు కోపంగా కారణం అడిగాడు. ఈక సంగతి చెప్పి మళ్లీ నవ్వాడు సుందరుడు. రాజుకి విపరీతంగా కోపం వచ్చింది. సుందరుడికి ఉరిశిక్ష విధించి వెంటనే అమలు చేయమని భటులకు ఆదేశించాడు.

భటులు వచ్చి సుందరుడిని తీసుకు వెళ్తున్నపుడు రాజు సుందరుడితో ‘‘నీ ఆఖరి కోరిక ఏమిటో చెప్పు, తప్పకుండా తీరుస్తాం’’ అన్నాడు. అప్పుడు సుందరుడు ‘‘మహారాజా! నాకు చిన్నప్పటి నుంచి మెడను ఎవరైనా ముట్టుకుంటే చక్కిలి గింతలు పెట్టినట్టు ఉంటుంది. నేను వాటిని అస్సలు భరించలేను. కాబట్టి నాకు మెడకు కాకుండా నడుముకు ఉరి వేయమని కోరుతున్నాను’’అన్నాడు.

వెంటనే రాజుతో సహా సభలో ఉన్న వాళ్లందరూ ఘొల్లున నవ్వారు. చాలాసేపు అలా నవ్వుతూ ఉండి పోయాడు. అప్పుడు సుందరుడు ‘‘నవ్వు ఆరోగ్యానికి చాలా మంచిదని నా నమ్మకం. అందుకే నేను నవ్వటానికి, నవ్వించటానికి ప్రయత్నిస్తాను’’ అన్నాడు. అతని హాస్య చతురతను, సమయస్ఫూర్తిని రాజు అభినందించాడు. అతనిని తన ఆస్థాన విదూషకునిగా నియమించాడు. సుందరుడు, అతని బంధువులు ఎంతో సంతోషించారు.

Read more...

పిసినారి పాపయ్య

అనగనగా ఒక ఊరిలో పాపయ్య అనే వ్యక్తి ఉండేవాడు. అతను చాలా పిసినారి. ఎంగిలి చేత్తో కాకిని అదిల్చితే, చేతికి ఉన్న మెతుకులు కాకి ఎత్తుకు పోతుందనుకునే తరహా మనిషి పాపయ్య. తాను సరిగా తినడు, ఇంట్లో వాళ్లని సరిగా తిననివ్వడు. ఎంత పేదవాళ్లకైనా సరే పైసా కూడా దానం చేయడు. కాని ఎవరి దగ్గరనుంచైనా తీసుకోవలసి వస్తే మాత్రం అస్సలు మొహమాటపడకపోగా వీలయినంత ఎక్కువ తీసుకోవాలనే ధోరణి ఉన్నవాడు.

పాపయ్య ధోరణి ఆ ఊరి వారందరికీ తెలుసు. చుట్టు పక్కల గ్రామాల వారు కూడా పాపయ్య గురించి చెప్పుకుని నవ్వుకునేవారు. పాపయ్య మాత్రం తన గురించి ఎవరేమనుకున్నా పట్టించుకునేవాడే కాదు. ఆ పక్క ఊరిలో దానయ్య అనే వ్యక్తి ఉండేవాడు. అతడు చేతికి ఎముకలేనంతగా దానధర్మాలు చేసేవాడు. ఒకసారి దానయ్య తోటలో పుచ్చకాయలు విరగకాసాయి. ఆ ఊరి వారందరినీ పిలిచి పుచ్చకాయలు పంచటం మొదలుపెట్టాడు.

అనుకోకుండా అదే సమయంలో పాపయ్య ఆ ఊరికి వచ్చాడు. ఊరివారంతా పుచ్చకాయలు పట్టుకొని వెళ్లడం గమనించాడు. దానయ్య పుచ్చకాయలు పంచుతున్నాడని తెలుసుకున్నాడు. తాను కూడా రెండు మూడు కాయలు తెచ్చుకుందామని అక్కడికి వెళ్లాడు. అక్కడ గుట్టగా పోసిన కాయలలోంచి ఎవరికి నచ్చింది వారు తీసుకెళ్లడం చూశాడు. పాపయ్య రెండు కాయల్ని తీసుకొని రెండు చంకల్లో ఇరికించుకున్నాడు. మూడోది కూడా తీసుకోవాలనే అత్యాశతో దానిని కూడా పట్టుకోవడానికి ప్రయత్నించాడు. ఎంతసేపు ప్రయత్నించినా వీలు కాలేదు.

ఇదంతా గమనిస్తున్న దానయ్య, పాపయ్య దగ్గరికి వచ్చి, ‘‘మీ పేరు పాపయ్యేనా’’అని అడిగాడు. ‘‘అవును. నా పేరు పాపయ్యే. కాని మనం ఎప్పుడూ కలుసుకోనేలేదు. నా పేరు మీకెలా తెలుసు?’’ అని అడిగాడు ఆశ్చర్యంగా. ‘‘ఈ చుట్టుపక్కల గ్రామాల్లో పిసినారితనానికి, అత్యాశకి మీరు మారుపేరని అందరూ మీ గురించే చెప్పుకుంటారు. ఇక్కడికి వచ్చిన వారంతా ఒక్కొక్క కాయ తీసుకెళ్తుంటే, మీరు మాత్రమే మూడు కాయల్ని తీసుకెళ్లాలని చూశారు. మిమ్మల్ని ఇంతకు ముందెప్పుడూ చూడకపోయినా, మీ అత్యాశని చూసి గుర్తుపట్టాను’’ అన్నాడు దానయ్య. ఆ చుట్టు పక్కల దానయ్యకి ఉన్న మంచిపేరునీ, తనకున్న చెడ్డపేరునీ పోల్చుకొని సిగ్గుపడ్డాడు పాపయ్య. నెమ్మదిగా తనని తాను మార్చుకున్నాడు. కాలక్రమంలో పరోపకారి పాపయ్యగా పేరు తెచ్చుకున్నాడు.

Read more...

బంటిమామ తిక్క కుదిరింది

Read more...